Yüzeye yakın jeolojik malzemelerin ve kayaçların fiziksel özellikleri Antik yerleşimlerde kullanılan yapı malzemeleri yöresel farklılıklar gösterdiği gibi malzemenin kaynak yerindeki özellikleri ve kullanım yerindeki özelliklerinde değişime uğramaktadır. Bu özellikler yapının yerini ve konumunu belirlemede yardımcı olur.
JeoFizik İşaretleri
Topraktan yapılan, mimari yapılarda kullanılanın yapı malzemesi olan toprak genelde taşınarak getirilir, değişik malzemelerle karıştırılır ve depolanır veya kullanılır. Bu işlem toprağın temel özelliklerini değiştirir. Bu tür özellikler kazılmamış katmanlara göre oldukça farklı olacaktır. İnsan tarafından müdahale edilen katmanlar üzerinden asırlar geçse dahi orijinal tabakadan sürekli farklılık göstermektedir. Bitki örtüsü çevredeki bitki örtüsüne göre farklılık göstermektedir. Başka bulgular, kül, kiremit, tuğla ,yapı taşları, işlenmiş mermer parçaları, çanak ve çömlek kırıkları bölgenin yerleşim alanı olduğunu ele vermektedir. Yine buradan insanların yaşamasına, tarım yada hayvancılığa elverişli su kaynağının olması önem taşır.
Buradan şu özellikler sıralanmaktadır;
Bozulan, taşınan yada dolgu malzemesi olarak kullanılan toprak, daha gevşek, daha gözenekli
veya çevresine göre daha az veya fazla iletkenlik veya manyetik özellik gösterebilir.
? Herhangi bir nedenle müdahale edilen toprak yapısı daha farklı ve karmaşık olacaktır. Bu karmaşıklığın kendiside işaret oluşturacak ve alan yada bölge kendisini ele verecektir.
? Kil yada dolgu toprağın sıkıştırılması dövülmesi çamur hale getirilmesi yoğunluğu, gözenekliliği ve
geçirgenliği etkileyecektir. Yoğunlukta ki değişim o alandaki öz direnci değiştirecek elektromanyetik olarak kendisini ele verecektir.
? Geniş alandaki nem duruma bağlı olarak katmandaki gözeneklerdeki sıvı miktarı özdirenç değerleri üzerinde
etkin olacaktır.elektromanyetik sistemlerle kendisini ele verecektir.
? Duvarlarda ve özellikle ev tabanlarında kullanılan kil sıvamalar geçirimsiz ince tabaka görevi
görürler.
? Yangın geçirmiş veya ocak olarak kullanılmış yerlerdeki ısı etkisi manyetik duyarlılık üzerinde
etkili olacak sonuçta kendisini ele verecektir..
? Pişmiş malzemelerden yapılan kaplama veya duvar malzemeleri ile yığma yapılarda manyetik
duyarlılık değişir,bu değişim manyetik olarak kendisini ele verecektir.
? Yerleşim yerlerinin yanı sıra ilk çağlarda maden çıkarılan veya cevher işleme için kullanılan
yerlerdeki atıklarda hedef oluşturmaktadır.
? Yerleşim yerleri çevresindeki atıklar zaman içinde toprak ile örtüldüklerinde araştırmaya uygun
hedefleri oluşturmakta ve yerleşme yerine işaret etmektedir.
? Yerleşim yerleri çevresindeki bitki örtüsü, antik dönemlerde yetiştirilen muhtelif ağaçlar, süs bitkileri gibi unsurlar alanı ele veren bir takım unsurlar olacaktır.
Özet öneri
Kazıya başlanmadan önce cevre fiziki yüzey araştırılacak, define gömülen yer mutlaka fiziki değişime uğramıştır. Bu itibarla kazının 40-100 cm sonrası fiziki değişmeler nedeniyle orijinal katmana göre renk ve yoğunluk bakımından farklıdır. Farklılık yoksa kazıyı durdurunuz, değişme devam ediyorsa devam ediniz...