ERMENILER
Ermenilerin binlerce türk 'ün canına mal olan isyan ve katliamları karşısında bile, Osmanlı Hükümetinin ortaya koyduğu sakin ve sağduyulu tavır, belgeleriyle sabittir. Ancak tedhiş hareketleri bir türlü durmak bilmeyince hükümet, ülkenin çeşitli bölgelerinde yasayan ermenileri, savaş bölgelerinden uzak yeni yerleşim merkezlerine ***ürmek zorunda kalmıştır.Kafkas iran ve sina belgelerinin güvenlik hattını oluşturan bölgelerdeki Ermenilerin yerlerinin değiştirilmesi, onları imha etmek değil develet güvenliğini sağlamak, onları korumak amacın gütmüştür ve dünyanın en başarılı yer değiştirme uygulamasıdır.

Her şeyden önce yer değiştirme kararı bütün ermenilere uygulanmamıştır. Katolik ve Protestan mezhebinde bulunana ermenilerin yani sıra, Osmanlı ordusunda subay ve sıhhiye sınıfında hizmet gören Ermeniler ile Osmanlı Bankası şubelerinde ve bazı konsolosluklarda çalışan Ermeniler devlete sadık kaldıkları sürece göçe tabi tutulmamislardir. Öte yandan, hasta, örtülü, sakat ve yaşlılar ile yetim çocuklar ve dul kadınlarda sevke tabi tutulmamış,yetimhaneler ve köylerde koruma altına alınarak ihtiyaçları devletçe, Göçmen Ödeneğinden karşılanmıştır.Bu tablo, Osmanlının yer değiştirme konusundaki iyi niyetini göstermesi acısından önemlidir.

27 Mayıs 1915 tarihli yer değiştirme kanunu ve bu kanuna dayalı olarak çıkarılan ermeniler çerçevesinde; Erzurum, Van ve Bitlis vilayetlerinde çıkarılan Ermeniler, Musul un Güney kısmı, Zor ve Urfa sancagina; Adana, Halep, Maraş civarından çıkarılan Ermeniler ise Suriyenin doğu kısmi ile Halep 'in doğu ve güneydoğusuna nakledilmişlerdir.

Bu arada Ermenilerin sıkça dile getirdiği gibi yer değiştirme sırasında 1.5 Milyon Ermeni ölmemiştir.Gerek Osmanlı ve Ermeni, gerekse yabancılara ait istatistikler,I.Dunya savaşı döneminde Osmanlı topraklarında yaşayan Ermenilerin nüfusunun en fazla 1.250.000 civarında olduğunu göstermektedir. Ne kadar Ermeninin yer değiştirme uygulaması çerçevesinde bulundukları yerden çıkarıldığı ve ne kadarının sağ salim yeni yerleşim bölgelerine ulaştığı da belgeleriyle ortadadır. Osmanlı Devleti nin son nüfus istatistiği 1914 yılında yapılmıştır. Buna göre Ermeni nüfusu 1.221.850 dır. Yer değiştirmeye tabi tutulmayan nüfus; 82.880 i istanbul, 60.119 u Bursa da , 4.548i Kütahya Sancağı ve 20.237 si Aydın vilayetinde olmak üzere toplam 167.778 dır...

Ermenilerin Yer değiştirme uygulaması büyük bir disiplin içinde yapılmıştır. 9 Haziran 1915 ten 8 Şubat 1916 tarihleri arasında Adana, Ankara, Dörtyol, Eskişehir, Hep, Izmit, Karahisar sahib, Kayseri, Mamuretülaziz, Sivas Trabzon, Yozgat, Kütahya ve Birecikten toplam 391.040 kişi yerlestirilecekleri yeni bölgelerine sevk edilmiş,bunlardan 356.084 u yerleşim bölgelerine ulaşmıştır. Yani, Ermenilerin ve yer değiştirme uygulaması sırasında verdiği kayıplar 35.000 kişi civarındadır. Yer değiştirme uygulamasına tabi tutulan nüfus içerisin de yer alan Halep de ki 26.064 Ermeni nüfusu, göç ettirilenler içerisine dahil edilmemiştir.bu rakam 35.000 sen çıkarıldığında geriye 9-10 bin kişi kalmaktadır. Yani Ermenilerin Yer değiştirme sırasında verdikleri toplam katip 9-10 bin kişiden ibarettir.Bunlar da Türkler tarafından öldürulmemis, 500 u Erzurum-Erzincan arasında eşkıya grupları tarafından, 2000 civarında kişi,Urfa 'dan Halep e giden yol üzerinde Meskene de urban eşkıyaları tarafından, 2000 kişi mardinde eşkıya tarafından öldürülmüştür.Dersim bölgesinden geçen kafilelere bolge halkinin saldırıları sonucunda yaklaşık 5-6 bin kişi öldürülmüştür.Ancak bunun kesin rakamları Osmanlı arşivlerinde yer almaktadır. Toplam 9-10 bin sen n olmuş olduğu diğer verilerden tespit edilmektedir. Böylece yer değiştirme sırasında soykırım maksadıyla Osmanlı ordusu tarafından öldürülen bir tek Ermeni yoktur..

Ayrıca, Anadolu ve Rumeli nin çeşitli bölgelerinden yer değiştirmeye tabi tutulan Ermenilerin sayıları ile yeni yerleşim merkezlerine ulaşanların sayılarının birbirini tutması, yer değiştirme sırasında herhangi bir katliam olayının olmadığınıda ispat etmektedir.

Öte yandan,Osmanlı Devleti yer değiştirme uygulamasına tabi tuttuğu Ermenilerin nakli sırasında,ağır savaş şartlarına rağmen olağanüstü gayret göstermiş, bu gayret, yabanci diplomatlarca da tespit edilmiştir. Hükümet, göçmenlerin iaşesi ve korunmasina yonelik buyuk harcamalar yapmistir. Uygulamaya ait belgelerde hangi il ve ilçelerde hastahane kurulduğu, Ermeni çocuklarından yetim kalanlar için hangi binanın ayrildigina kadar detaylı bilgiler verilmektedir. Yer değiştirmeye tabi göçmenlerin; sevk, yerleştirme ve geçimlerinin sağlanması için 1915 yılında 35 Milyon ,1916 yılı sonuna kadar ise 230 milyon kuruş harcandığı belgelerden anlaşılmaktadır.

Ermenilerin Yer değiştirmeleri, onları imha etmek değil, devlet güvenliğini sağlamak, onları koruma amacını gütmüştür ve dünyanın en başarılı yer değiştirme uygulamasıdır. Şayet, Osmanlı Devleti Ermeni tebaasindan kurtulmak isteseydi ; bunu asimilasyon yoluyla veya savaşa gerekçe göstererek rahatlıkla halledebilirdi. Osmanlı, yer değiştirme uygulamasıyla savaş şartlarında her an ölümle burun buruna gelebilecek yüzbinlerce Ermeninin hayatını kurtarmıştır. Nitekim, yeni bölgelere yerleştirilen Ermeniler sağ salim hayatlarını sürdürürken,Rus ordusu saflarinda Türklere karşı savaşan Ermeniler, savaş şartları gereği ölmüşlerdir.

Görüldüğü gibi yer değiştirme uygulaması son derece başarılı bir sevk ve iskan hareketidir. Bugünün şartlarında bile dünyada bir benzeri daha yoktur.

Anlaşıldığı üzere herşey gerçeğin aksıne yanlış anlatılmaktadır.